چرا آمار پادکست مهم است و از کجا آمار بگیریم؟

اندازه گرفتن یا نبودن؟ مسئله این است

اریک اشمیت مدیرعامل سابق گوگل میگوید در محیط شرکت ما اصطلاحی داشتیم با این عنوان: چیزی را که نمیتوانی اندازه بگیری وجود ندارد.

تقریبا هر چیزی روی اینترنت قابل رصد کردن و اندازه گیری است. صنعت تبلیغات دیجیتال که این روزها بیشتر اسمش را میشنویم، تماما روی همین اندازه‌گیری ها بنا شده است. روزانه چند نفر از این صفحه بازدید میکنند؟ روزانه چند نفر ایمیلشان را در وبسایت ما وارد میکنند؟ روزانه چند نفر عضو جدید در تلگرام داریم؟ چند درصد از بازدیدکنندگان تبدیل به مشتریان ما میشوند و الخ. ابزارهای پیشرفته‌تر به شما اجازه میدهند که ویدیویی از حضور تمام مدت کاربر در وبسایتتان داشته باشید و رفتار او را تحلیل کنید. همه این‌ ابزارها ساخته‌شده‌اند به یک دلیل: چیزی را که نشود اندازه گرفت وجود ندارد، مخصوصا روی اینترنت.

دنیای وب معادلات ساده‌ای دارد برای اندازه گیری. صاحبان وبسایت‌ها عموما ابزارهای آمارگیری را به پشته‌ی (استک) وبسایت خود اضافه میکنند و از آنها سرویس میگیرند. در شبکه‌های اجتماعی داستان کمی ساده‌تر است. توییتر، اینستاگرام یا یوتیوب به شما ابزارهای آنالیز درون ساخته میدهند. در خود پلتفرم میتوانید ببینید چند نفر توییت شما را دیده‌اند؟ ویدیو شما چقدر دیده شده یا درصد مرد به زن دنبال کنندگان اینستاگرامتان چقدر است؟ در این شبکه‌ها شما آزادی کمتری نسبت به وب دارید، اما ابزارهای آنالیز به هرحال در دسترس تولیدکنندگان محتوا وجود دارد.

آمار اسپانسر پادکست

جنگ آزادی و پلتفرم

اینترنت دو بخش دارد، یک بخش آزاد در مقابل پلتفرم ها. پخش آزاد کجاست؟ هر وبسایتی که تقریبا از طریق گوگل پیدا میکنید متعلق به بخش آزاد اینترنت است. هر آدرس وبسایتی که با http شروع میشود برای بخش آزاد است. در بخش آزاد اینترنت شما میتوانید بسازید، اندازه بگیرید و محتوا تولید کنید تقریبا هرطور که بخواهید. در بخش آزاد شما عموما مجبوری هزینه‌ی اندک زیرساختتان را خودتان بدهید. این داستان اولیه اینترنت بود. دنیایی رنگ وارنگ از وبسایت‌های جورواجور اما متصل به هم که در آن گوگل عصای دست ما بود برای پیدا کردن مقصد. کمی بعدتر فیسبوک ساخته شد، کمی بعدتر واتس اپ و اینستاگرام. اینها دیگر مثل باقی بخشهای وب نبودند. شما میتوانستید در آنها ثبت نام کنید و رایگان از آن ها استفاده کنید.  هیچوقت محدودیتی در اندازه‌ی بارگزاری محتوا برای شما وجود نداشت. در واقع هرچه بیشتر بارگزاری میکردید صاحبان پلتفرم خوشحالتر بودند. آنها تنها یک چیز میخواستند این که از پلتفرم انها بیرون نروید. تا به حال فکر کرده‌اید چرا نمیشود در اینستاگرام لینک گذاشت؟ به همین دلیل. پلتفر‌م‌ها عموما در دست شرکتهای بزرگ و چند میلیارد دلاری قرار دارند که نشان داده‌اند همیشه نیت‌شان خیر نیست. در حالی که در دنیای آزاد وب این شما بودید که صاحب محتوا بودید و میتوانستید هر نوع تغییری در آن ایجاد کنید، در پلتفرم ها این برادر بزرگ است که برای شما تصمیم میگیرد، کافی است دست از پا خطا کنید تا تمام دنبال کنندگان خود و صفحه خود را از دست بدهید.

آمار پادکست

پادکست کجاست؟

پادکست متعلق به دنیای آزاد اینترنت است، شاید بشود گفت یکی از آزادترین بخشها. هیچکدام از ابرکمپانی‌ها تا به حال نتوانسته که دنیای پادکست را تماما متعلق به خودش کند. تکنولوژی RSS که پایه‌ای ترین راهکار توزیع پادکست است، یکی از راهکارهای قدیمی وب و همزمان یکی از مفیدترین هاست. قبل از دوران شبکه‌ّای اجتماعی وبسایتهای خبری و وبلاگ‌ها به دنبال کنندگان فیدشان افتخار میکردند و امروز پادکسترها هنوز با استفاده از فید دنیای پادکست را مستقل نگه داشته‌اند.

البته که این مستقل نگه داشتن کم هزینه نبوده است. برای نسلی که سخت‌ترین کاری که در اینترنت انجام داده است، ثبت نام و تایید ایمیل بوده، کار کردن با فید بسیار سخت است. کافی است راهکار دنبال کردن یک پادکست را مقایسه کنید با دنبال کردن یک کانال یوتیوب. یوتیوب بسیار ساده‌تر است.

یک مشکل دیگر این است که ‌تکنولوژی فید برخلاف پلتفرم‌ها و برخلاف وبسایت‌های دنیای آزاد تقریبا هیچ آماری برای شما فراهم نمیکند. شما  یکسری فایل را در اینترنت آپلود میکنید و فید کارش این است که آدرس این فایلها را به دیگران اعلام میکند، همین و بس.

چرا آمار پادکست مهم است؟

مسئله‌  گرفتن فیدبک از شنوندگانتان است. افت یا افزایش شنوندگان در هر اپیزود میتواند نشانه‌ای باشد از سمت آنها برای شما که محتوا تولید میکنید. این که چند نفر از کجای جهان پادکست شما را شنیده اند میتواند به تصمیم گیری شما برای برگزاری اجرای زنده کمک کند.

این که شنوندگان شما از اندروید استفاده میکنند یا آی او اس یا این که در محل کار به پادکست شما گوش میکنند یا در منزل همه و همه میتواند به شما برای ادامه کار و رشد پادکست دید مناسبی بدهد.

موضوع مهم دیگر این است که اقتصاد پادکست حول تبلیغات و اسپانسرینگ شکل گرفته است. همانطور که در بالا گفتیم تبلیغات و اسپانسرینگ در دنیای دیجیتال در مورد اعداد است.  اسپانسر میخواهد بداند دقیقا چند نفر داستان کسب و کار او را شنیده‌اند و شما باید بتوانید آمار قابل اتکایی به آنها بدهید.

در واقع پرداختی اسپانسر عموما بر اساس تعداد شنونده مشخص میشود. هر هزار نفر فلان تومان یا دلار. پس شما اگر آمار قابل اتکایی نداشته باشید، کار بسیار سختی برای راضی کردن اسپانسر خواهید داشت.

اسپانسر پادکست

پس برای گرفتن آمار پادکست چکار کنیم؟

بر خلاف یوتیوب که محتوا در همان وبسایتی که اپلود میشود توسط کاربران دیده میشود(خود یوتیوب) پادکست‌ها متیوانند در صدها جای مختلف اپلود شوند و در هزاران جای مختلف شنیده شوند، همانطور که گفتیم این همه تنوع با کمک تکنولوژی فید امکان پذیر است و همان چیزی که نقطه قوت دنیای پادکست هست، به نوعی نقطه ضعف دنیای پادکست هم محسوب میشود.

اما دنیا آنقدرها هم سخت نیست. برای داشتن آمار پادکستتان شما به سه روش میتوانید اتکا کنید:

یک: پادگیرها

بعضی از پادگیرها آماری برای پادکست شما  منتشر میکنند مثلا کست باکس یا اپل پادکست اما آن ها تنها به آمار شنوندگان خودشان دسترسی دارند.

یعنی آماری که مثلا کست باکس به شما میدهد صرفا آمار کسانی است که روی کست باکس پادکست شما را شنیده‌اند. در حالی که ممکن است شنوندگان شما روی اپل پادکست دوبرابر کست باکس باشد یا مثلا کسانی که فید شما را از طریق Overcast دنیال میکنند بیشتر از کسانی باشد که روی کست باکس به پادکست شما گوش میدهند. در حالی که آمار پادگیرها برای داشتن اعداد دقیق از تعداد شنوندگان شما مفید نیست اما برای داشتن برآوردی از رفتار کاربرانتان بسیار مفید است.

شنیده‌اید که میگویند مشت نمونه خروار است؟ اگر کاربران روی اپل پادکست به نود درصد فایل صوتی شما گوش میکنند احتمال این که تمام کاربران شما به نود درصد فایل شما گوش بدهند حتا اگر روی اپل پادکست نشنوند زیاد است.  ایتوینز کانکت به شما آمار رفتارشناسانه ای از کابرانتان میدهد. کافی است که شما پادکست خود را در ایتوینز وارد کرده باشید. سپس به این آدرس بروید و آمار های مناسبی از شنوندگان پادکست خود روی ایتونز ببینید:

در مورد نرخ متوسط (Average consumption)مصرف این مقاله رو بخوانید

در کست باکس به جز آمارهایی در مورد تعداد شنوندگان و دنبال کنندگان پادکستتان که به شکل عمومی در صفحه هر پادکست موجود است، میتوانید مدعی شوید که صاحب پادکست خودتان هستید و آمارها و امکانات بیشتری بگیرید. برای مدعی شدن کافی است به صفحه پادکستتان بروید و کلیم را انتخاب کنید، سپس کست باکس برای شما ایمیلی به ایمیل موجود در فیدتان میفرستد که پس از تایید آن امکانات کست باکس برای پادکست شما فعال میشود.

دو: میزبانهای پادکست

قابل اتکا‌ترین آمار ها را در دنیای پادکست میزبانهای حرفه‌ای پادکست ارائه میکنند. چرا ؟ چون آنها به فایلهای صوتی پادکست شما دسترسی دارند. و میتوانند هر درخواستی که به سمت آنها می‌آید را ذخیره و تحلیل کنند.

بلوبری، لیبسین، پادبین بعضی از سرویسهای غیررایگان و نسبتا خوشنام در زمینه میزبانی و ارائه‌ آمار پادکست هستند. هزینه‌ی میزبانی روی این پلتفرمها به طور متوسط بین هفت تا دوازده دلار ماهانه متغیر است که اگر در ایران زندگی میکنید باید هزینه‌ی دور زدن تحریم برای پرداخت را هم به آن بیافزایید.

بلوبری میزبان پادکست

پادبین عموما در بین میزبان ها از چابکی بالاتری در اضافه کردن فیچر برای پادکسترها برخوردار است، مثلا در آخرین آپدیت خود امکانی را به شما میدهد که کمک میکند بدانید چند درصد از شنوندگان شما تا کجای پادکست را شنیده‌اند.

در بین میزبانهای رایگان هم انکر آمار نسبتا قابل قبولی میدهد، اما پس از خریده شدن انکر توسط اسپاتیفای سیاست شفافی در مورد ادامه مسیر انکر بیان نشده است و این میتواند برای ما پادکسترهای ساکن دنیای آزاد نگران کننده باشد. ضمن این که مشکلات انکر و ایتیونز و پشتیبانی نکردن از زبان فارسی در فیدعموما برای پادکسترهای فارسی زبان مشکل ایجاد میکند.

درمجموع توصیه نهایی ما این است که از اگر از میزبانهای غیررایگان استفاده کنید،َ خطر و دردسر کمتری شما را تهدید میکند. ضمن این که هزارو با اسپانسری چنل بی یک کمک هزینه‌ی یکساله برای میزبانی پادکست های ایرانی روی لیبسین برگزار میکند،‌ شاید بخواهید شرکت کنید.

سه : آمار گیرهای مستقل از میزبان

چند سرویس کوچک و بزرگ وجود دارند که به شما آمار میدهند بدون این که نیاز باشد فایل شما در پلتفرم آنها آپلود شود.

این سرویس ها چطور کار میکنند؟

اگر آدرس فید پادکست خود را باز کنید و سعی کنید از آن سر در بیاورید، کمی که پایین بروید با تگی با نام Enclosureمواجه میشوید. که در آن ادرس فایل صوتی شما در هرجایی که پادکست را آپلود کرده‌اید ذکر شده است. سرویسهای آمار برای شما یک آدرس جدید ایجاد میکنند و از شما میخواهند که این آدرس جدید را به ابتدای ادرس فایلتان ( که در تگ مذکور وجود دارد) بیافزایید. 

چه اتفاقی می‌افتد؟ از این به بعد هرکس که بخواهد پادکست شما را از روی فید شما گوش کند ابتدا باید در خواستش برای سرور آمارگیر ارسال میشود و سپس به سرورهای میزبان فرستاده میشود تا فایل دریافت شود.

این روش آمارگیری بیشتر برای افرادی مناسب است که خودشان پادکست خودشان را میزبانی میکنند و از سرویسهای حرفه‌ای استفاده نمیکند. با این حال بعضی از سرویسهای میزبانی این امکان را به شما میدهند که از آمارگیرها استفاده کنید، انکر و پادبین البته نمیگذارند که آمارگیر به فایلهای خود اضافه کنید.

لیست بعضی از سرویسهایی که آمارگیر میفروشند:

بلوبری

چارتیبل

پادترک

درباره تلگرام و بات تلگرام دیوار پادکست فارسی:

یکی از مشکلات بزرگ پادکسترهای ایرانی، تلگرام است. تلگرام یک پیام رسان است و مخصوص گوش دادن به فایلهای پادکست نیست اما بخش بزرگی از مخاطبان پادکست فارسی چه بالقوه چه بالفعل روی تلگرام زندگی میکنند و پادکستها را روی تلگرام میشنوند.

تلگرام آمار مناسبی از شنیده شدن پادکست به شما نمیدهد. عدد اصطلاحن ویویی که روی فایلهای شما میخورد، بسیار غیرقابل اتکا است.

بات تلگرام هزارو را ما برای حل کردن این مشکل بوجود آوردیم.

چطوری کار میکند؟

به این شکل که شما به جای فایل یک پیام از سمت بات هزارو که شامل کاور پادکست، اسم پادکست، تاریخ انتشارش هست رو به همراه چندتا دکمه شیشه ای میذارید روی کانال تلگرام پادکست و و مخاطبان شما با یک کلیک وارد بات میشن و فایل پادکست از روی فید خونده میشه و براشون ارسال میشه.

اینطوری هم شنونده ها روی تلگرام می‌تونند به پادکست‌ها گوش کنند و هم به آمار پادکسترها خدشه‌ای وارد نمی‌شه.

این فیلم پایین آموزش استفاده ساده از این بات رو نشان میدهد.

بات هزارو هنوز در مراحل آزمایش‌ست و با بعضی از میزبان ها هماهنگ نیست، اما سعی خواهیم کرد در کوتاه‌ترین زمان ممکن مشکلاتش رو با کمک فیدبک‌های شما رفع کنیم.

آمار داریم پس هستیم

آمار بخش جدایی ناپذیر از اینترنت است و پادکست فرزند اینترنت. پادکست موفقی در جهان وجود ندارد که با صحت دقت آمارش حساس نباشد ما در این پست سعی کردیم تمام راه‌های آمارگیری دقیق پادکست را ذکر کنیم. حالا شاید وقتش باشد که یک پادکست خوب بسازیم.



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *